ГРОДНА
Нядзеля,
25 жніўня 2024 года |
100 гадоў у Гродне
![](/images/stories/n505/maciez.jpg)
Створаная ў Вігілію
Культурна-асветніцкая арганізацыя “Таварыства польскай мацежы школьнай” была заснавана на тэрыторыі Польскага Каралеўства ў 1906 годзе. Яе заданнем было стварэнне і развіццё выхаваўча-асветніцкіх устаноў (дзіцячых садкоў, пачатковых і сярэдніх школ, вышэйшых навучальных устаноў, настаўніцкіх семінарый, народных універсітэтаў), заснаванне чытальняў, бібліятэк, правядзенне публічных прадстаўленняў, дакладаў, лекцый, гутарак, выданне і распаўсюджванне кніг. Генрык Сянкевіч, вядомы польскі пісьменнік эпохі пазітывізму і разам з тым першы старшыня Мацежы, так тлумачыў прычыны ўзнікнення ўстановы: “Людзі пачалі шукаць святло і пачалі пытацца, хто здольны яго даць. А народ у адказ стварыў Польскую мацеж школьную. Яна павінна клапаціцца пра душу людзей, пра іх веру, пра іх пачуцці, пра іх маральнасць, пра іх адукацыю ды рабіць іх здаровым і моцным падмуркам будучыні”. Гродзенскае кола Мацежы школьнай адзначае сёлета 100-годдзе свайго ўзнікнення. Яно было створана напярэдадні аднаго з найважнейшых свят у Каталіцкім Касцёле – у Вігілію Божага Нараджэння. Арганізатарам Мацежы ў Гродне стаў кс. Антоній Курыловіч – заслужаны ў працы на карысць развіцця адукацыі і культурнага жыцця на Гродзеншчыне святар. У 1910–1954 гадах кс. Антоній служыў пробашчам у гродзенскай парафіі Адшукання Святога Крыжа (пабернардынскі). †
Культурна-асветніцкая арганізацыя “Таварыства польскай мацежы школьнай” была заснавана на тэрыторыі Польскага Каралеўства ў 1906 годзе. Яе заданнем было стварэнне і развіццё выхаваўча-асветніцкіх устаноў (дзіцячых садкоў, пачатковых і сярэдніх школ, вышэйшых навучальных устаноў, настаўніцкіх семінарый, народных універсітэтаў), заснаванне чытальняў, бібліятэк, правядзенне публічных прадстаўленняў, дакладаў, лекцый, гутарак, выданне і распаўсюджванне кніг. Генрык Сянкевіч, вядомы польскі пісьменнік эпохі пазітывізму і разам з тым першы старшыня Мацежы, так тлумачыў прычыны ўзнікнення ўстановы: “Людзі пачалі шукаць святло і пачалі пытацца, хто здольны яго даць. А народ у адказ стварыў Польскую мацеж школьную. Яна павінна клапаціцца пра душу людзей, пра іх веру, пра іх пачуцці, пра іх маральнасць, пра іх адукацыю ды рабіць іх здаровым і моцным падмуркам будучыні”. Гродзенскае кола Мацежы школьнай адзначае сёлета 100-годдзе свайго ўзнікнення. Яно было створана напярэдадні аднаго з найважнейшых свят у Каталіцкім Касцёле – у Вігілію Божага Нараджэння. Арганізатарам Мацежы ў Гродне стаў кс. Антоній Курыловіч – заслужаны ў працы на карысць развіцця адукацыі і культурнага жыцця на Гродзеншчыне святар. У 1910–1954 гадах кс. Антоній служыў пробашчам у гродзенскай парафіі Адшукання Святога Крыжа (пабернардынскі). †
![Кс. Антоній Курыловіч, заснавальнік ПМШ у Гродне Кс. Антоній Курыловіч, заснавальнік ПМШ у Гродне](/images/stories/n505/kuryllowicz.jpg)
У 1938 годзе стаў ганаровым канонікам Віленскага капітула, а за дасягнененні ў грамадскаасветніцкай працы атрымаў Залаты Крыж Заслугі і Кавалерскі Крыж Ордэна Адраджэння Польшчы. Выразам пашаны і ўдзячнай памяці пра кс. Антонія з’яўляецца бюст святара ў пабернардынскім касцёле, “змешчаны намаганнямі кіраўніцтва Мацежы ў Гродне і асвечаны 25 кастрычніка 1998 года”.
Пашырае каталіцкія традыцыі
Мацеж, якую мы ведаем цяпер, функцыянуе на працягу 23-ох гадоў. 27 снежня 1995 года яна была зарэгістравана як Польскае рэгіянальнае таварыства “Асвета” з правам дзейнасці ў Гродзенскай, Мінскай, Віцебскай вобласці і ў самім Мінску, а 26 жніўня 1996 года атрымала права дзейнічаць на тэрыторыі ўсёй Беларусі. “Галоўнай і адзінай мэтай стала пашырэнне польскамоўнай асветы на тэрыторыі Беларусі ў нацыянальным, хрысціянскім і грамадзянскім духу”, – адзначае Станіслаў Сянкевіч, старшыня ПМШ.
Пры Польскай мацежы школьнай функцыянуе Грамадскі ліцэй імя Элізы Ажэшкі. Спачатку яго заняткі адбываліся ў арэндаваных памяшканнях, але ў 2011 годзе Мацеж перамясцілася ва ўласны будынак, дзе знаходзяцца 6 класных пакояў і ўласная бібліятэка. Сёння ліцэй могуць наведваць не толькі дзеці і падлеткі, але і дарослыя. Аднак гэта не звычайная школа замежнай мовы. Падчас заняткаў настаўнікі стараюцца не толькі навучыць польскай мове, але і наблізіць польскія традыцыі і культуру.
Важнае месца ў дзейнасці Польскай мацежы школьнай займае вера. На кожнае заканчэнне навучальнага года ў гродзенскай катэдры адпраўляецца св. Імша. У ёй прымаюць удзел навучэнцы і працаўнікі ліцэя, старшыня і віцэ-старшыня Мацежы. Прыгожай традыцыяй з’яўляецца абстаўленне падчас гэтай Эўхарыстыі Літургіі слова і падрыхтоўка Малітвы вернікаў вучнямі і настаўнікамі ліцэя.
![Вучні ліцэя разам з працаўнікамі ПМШ і бацькамі дапамагаюць прыбірацца на могілках Вучні ліцэя разам з працаўнікамі ПМШ і бацькамі дапамагаюць прыбірацца на могілках](/images/stories/n505/maciez2.jpg)
Традыцыяй стала і калядная містэрыя, што ладзіцца перад зімовымі канікуламі. Настаўнік разам з дзецьмі і моладдзю рыхтуе прадстаўленне ці праграму на ўспамін прыйсця Хрыста ў свет. Пасля гэтага кола працаўнікоў Мацежы і ліцэя мае аплаткавую сустрэчу.
У ліцэі ладзяцца разнастайныя замежныя паездкі. Часта яны носяць культурна-рэлігійны характар. У мінулых гадах удзельнікі экскурсій мелі магчымасць наведаць такія вядомыя санктуарыі як Вострая Брама ў Вільнюсе (Літва), Ясная Гара ў Чанстахове і Гетшвалд (Польшча).
“Два разы на год мы дапамагаем прыбірацца на пабернардынскіх могілках, – заўважае Алена Мелеш, дырэктар ліцэя пры ПМШ. – У гэтым прымаюць удзел не толькі настаўнікі, але і вучні старэйшых класаў, а таксама дарослыя. Гэта вельмі высакародная ініцыятыва, і мяне цешыць, што заўсёды знаходзяцца ахвотныя дапамагчы ў яе рэалізацыі”.
Члены гродзенскай Мацежы штогод удзельнічаюць у пілігрымцы ў Навумавічы, дзе ў 1941–1944 гадах нацысты здзейснілі некалькі экзекуцый над безабароннымі грамадзянскімі асобамі, у большасці – інтэлегенцыяй, сярод якой аказаліся таксама прадстаўнікі кола Мацежы школьнай таго часу.
Ад першай гадавіны кананізацыі папы Яна Паўла ІІ у Мацежы адбываецца конкурс рэлігійнай паэзіі. “Вядома, па арганізацыйных прычынах у ім прымаюць удзел у асноўным дзеці і моладзь з Гродзеншчыны, – тлумачыць Тэрэза Крышынь, віцэстаршыня ПМШ. – Аднак, нягледзячы на значную адлегласць, прыязджаюць таксама ўдзельнікі з іншых абласцей краіны. Кожны з іх апавядае 1 верш на рэлігійную тэматыку. Не аднойчы гэта творы аўтарства св. Яна Паўла ІІ. Праз такую ініцыятыву мы хочам падкрэсліць, што вядомы Папа быў таксама выдатным паэтам”.
![Экскурсія вучняў ліцэя ніколі не абміне ніводнага санктуарыя, які знаходзіцца па дарозе Экскурсія вучняў ліцэя ніколі не абміне ніводнага санктуарыя, які знаходзіцца па дарозе](/images/stories/n505/maciez3.jpg)
Пры УТУ дзейнічае таксама хор “Seniori Cantabili”. Яго рэпертуар складаецца як з патрыятычных твораў, так і з рэлігійных. “Мы ўдзельнічаем у разнастайных фестывалях і музычных конкурсах. У мінулым годзе ў рамках святкавання 20-годдзя заснавання нашага ўніверсітэта выступалі з канцэртам у Польшчы”, – расказвае спадарыня Барбара. “Лічым, што не можам працягнуць людское жыццё, бо гэтае пытанне – Божы план, але палепшыць якасць жыцця ў пажылым узросце не толькі можам, але і павінны”, – падкрэсліваюць студэнты УТУ.
Шматлікія ініцыятывы Польскай мацежы школьнай з’яўляюцца цудоўным прыкладам таго, як можна спалучыць грамадска-культурную дзейнасць з папулярызацыяй хрысціянскіх каштоўнасцей.
< Папярэдняя | Наступная > |
---|
Літургічны каляндар
![]() | |
Адзначаем
імяніны: | |
Да канца года засталося дзён: 129 |
Чакаем Вашай падтрымкі
![skarbonka](/images/stories/skarbonka.png)
Просім Вас аб дапамозе ў абвяшчэнні Добрай Навіны. Мы чакаем Вашых лістоў, артыкулаў, здымкаў і падтрымкі ў фінансаванні газеты. Як адна сям’я “Слова Жыцця” мы прагнем несці Божае слова, гаварыць аб Хрысце і Касцёле ўсё большай колькасці людзей у Беларусі і па-за яе межамі.